Kort samengevat
- De AI-wet werkt met vier risiconiveaus. De meeste AI in een mkb-bedrijf valt in de laagste twee.
- Verboden toepassingen gelden sinds 2 februari 2025, transparantieregels sinds 2 augustus 2026.
- Door de wijziging van juli 2026 zijn de regels voor hoog-risico-AI uitgesteld naar 2 december 2027 en 2 augustus 2028.
- In 2025 gebruikte 17 procent van de Nederlandse bedrijven AI. Bij bedrijven van 50 tot 250 mensen was dat 45 procent.
- Begin met een lijst van je AI-tools, bepaal per tool het risico en maak afspraken met je team.
In dit artikel
De AI-wet in het kort
Sinds 1 augustus 2024 heeft de Europese Unie een AI-wet. Officieel heet het de AI-verordening. De wet geldt niet alleen voor bedrijven die AI maken. Ook als je AI gebruikt in je werk, heb je ermee te maken.
Het goede nieuws: voor de meeste mkb-bedrijven valt het mee. De wet werkt met risiconiveaus. Hoe groter het risico voor mensen, hoe strenger de regels.
Figuur
De vier risiconiveaus van de AI-wet
Onaanvaardbaar risico
Verboden. Bijvoorbeeld emotieherkenning op het werk.
Hoog risico
Strenge eisen. Bijvoorbeeld AI die sollicitanten beoordeelt.
Transparantierisico
Meldplicht. Een chatbot zegt dat hij AI is.
Minimaal risico
Geen extra regels. Bijvoorbeeld een spamfilter.
Gebruik je eigenlijk al AI?
Waarschijnlijk wel, of je collega's wel. In 2025 gebruikte 17 procent van de Nederlandse bedrijven met twee of meer werkzame personen AI, volgens CBS. In 2024 was dat nog 13 procent.
Hoe groter het bedrijf, hoe vaker. Bij bedrijven van 50 tot 250 mensen gebruikte bijna de helft AI.
Figuur
Hoe groter het bedrijf, hoe vaker AI in gebruik
Let op: dit gaat over bedrijven die zelf zeggen AI te gebruiken. Een medewerker die op eigen houtje een gratis chatbot gebruikt, telt daar niet altijd in mee. Toch valt ook dat gebruik onder jouw verantwoordelijkheid als het voor het werk is.
Wat er in 2026 veranderde
In juli 2026 is de AI-wet aangepast met het zogenoemde AI Omnibus-pakket. Het is sinds 27 juli 2026 van kracht. Voor het mkb zijn dit de belangrijkste veranderingen.
De regels voor hoog risico komen later. Voor AI uit bijlage III, zoals AI in werving of bij het beoordelen van personeel, gelden ze vanaf 2 december 2027. Voor AI in producten vanaf 2 augustus 2028.
AI-kennis is minder streng geregeld. Eerst moesten organisaties zorgen voor voldoende AI-kennis bij hun medewerkers. Nu vraagt de wet dat ze die kennis ondersteunen, zonder verplicht niveau.
Figuur
De AI-wet in stappen, na de wijziging van 2026
1 augustus 2024
De AI-verordening treedt in werking
2 februari 2025
Verboden toepassingen en AI-geletterdheid
Bijvoorbeeld social scoring en emotieherkenning op het werk.
2 augustus 2025
Regels voor grote AI-modellen en het toezicht
27 juli 2026
De wijziging (AI Omnibus) treedt in werking
2 augustus 2026
De wet geldt in het algemeen
Onder meer transparantie: een chatbot moet laten weten dat het AI is.
2 december 2026
Extra verboden en markering van AI-beelden
Onder meer een verbod op seksueel expliciete deepfakes zonder toestemming. Bestaande generatieve AI moet dan ook gemaakte beelden markeren.
2 december 2027
Regels voor hoog-risico-AI uit bijlage III
Eerst gepland voor 2 augustus 2026. Hieronder valt AI in werving en selectie.
2 augustus 2028
Regels voor hoog-risico-AI in producten (bijlage I)
Eerst gepland voor 2 augustus 2027.
Wat geldt er nu al voor jou?
Verboden toepassingen. Sinds 2 februari 2025 zijn een paar soorten AI verboden. Bijvoorbeeld social scoring, en emotieherkenning op het werk of op school. Voor de meeste mkb-bedrijven speelt dit niet. Maar controleer het als je software koopt die gedrag of stemming van mensen meet.
Transparantie. Sinds 2 augustus 2026 gelden de transparantieregels. Mensen moeten weten dat ze met AI praten, bijvoorbeeld met een chatbot op je website. En wie beelden of geluid maakt die echt lijken, moet melden dat ze met AI zijn gemaakt. Aanbieders van generatieve AI die al op de markt waren, hebben voor het technisch markeren van zulke beelden tot 2 december 2026.
Hoog risico. Gebruik je AI bij werving, bij het beoordelen van medewerkers of bij besluiten over krediet? Dan komen er strengere plichten. Wat dat voor werving betekent, lees je in AI in werving en selectie. Werk je zelf in de werving? Kijk dan ook op onze pagina voor recruitmentbureaus.
| Toepassing | Risiconiveau | Wat je moet doen |
|---|---|---|
| Een chatbot die helpt met teksten schrijven | Minimaal | Afspraken in je team, bijvoorbeeld over klantgegevens |
| Een spamfilter of routeplanner | Minimaal | Geen extra plichten |
| Een chatbot op je website | Transparantie | Laat weten dat het AI is |
| AI die sollicitaties filtert of kandidaten rangschikt | Hoog risico | Plichten uit artikel 26, vanaf 2 december 2027 |
| AI die prestaties van medewerkers beoordeelt | Hoog risico | Plichten uit artikel 26, vanaf 2 december 2027 |
| Emotieherkenning bij personeel | Verboden | Niet gebruiken |
Bron: Verordening (EU) 2024/1689, artikel 5, artikel 50 en bijlage III; data na Verordening (EU) 2026/1744.
Vier stappen voor dit jaar
Je hoeft geen jurist in te huren om te beginnen. Met deze vier stappen weet je waar je staat.
- 1
Maak een AI-lijst
Welke tools gebruikt je team, ook gratis chatbots? Schrijf op waarvoor.
- 2
Bepaal het risico per tool
Meestal is het minimaal. Bij werving, personeelsbeoordeling of besluiten over klanten kijk je beter.
- 3
Spreek regels af
Een kort AI-gebruiksbeleid: wat mag wel, wat niet, en welke gegevens nooit in een chatbot gaan.
- 4
Wees open
Zeg het als klanten met een chatbot praten, of als AI meehelpt bij een besluit over hen.
Hoe je zo'n beleid opstelt, lees je in AI-gebruiksbeleid opstellen voor het MKB.
AI als middel, niet als doel
De AI-wet is geen reden om AI te laten liggen. Het is wel een reden om bewust te kiezen. Welk werk wordt er echt beter van? En wie beslist er als het systeem iets voorstelt?
Wij gebruiken AI bij het bouwen van software. Wat onze klanten krijgen, is gewone software die past bij hun werk. In de kandidaatmatching voor een recruitmentbureau stelt het systeem voor, en beslist de recruiter. Hoe we zoiets aanpakken, lees je op onze aanpak.
Waarom zoveel AI-proeven toch niets opleveren, lees je in ons artikel over het onderzoek van MIT.
Veelgestelde vragen
Geldt de AI-wet ook voor kleine bedrijven?
Ja. De wet geldt voor organisaties die AI maken én voor organisaties die AI gebruiken in hun werk. Maar de meeste toepassingen in een mkb-bedrijf vallen onder minimaal risico. Daarvoor gelden weinig extra regels.
Is de AI-wet uitgesteld?
Deels. Door de wijziging van juli 2026 gelden de regels voor hoog-risico-AI uit bijlage III pas vanaf 2 december 2027, en voor AI in producten vanaf 2 augustus 2028. De verboden en de transparantieregels gelden al.
Moet ik een chatbot op mijn website melden?
Ja. Sinds 2 augustus 2026 moeten mensen weten dat ze met een AI-systeem praten, tenzij dat al duidelijk is. Die plicht ligt bij de aanbieder van de chatbot. Heb je de chatbot zelf ingericht of laten bouwen, dan ben jij dat soms zelf. Een korte zin boven het chatvenster is het makkelijkst.
Moeten mijn medewerkers een AI-cursus volgen?
Er is geen verplicht certificaat. De wet vraagt dat organisaties AI-kennis bij hun medewerkers ondersteunen. Duidelijke afspraken en een korte uitleg over wat wel en niet mag, zijn een goed begin.
Bronnen
- Europese Commissie, AI Act, regelgevend kader, bijgewerkt 19 oktober 2026.
- Verordening (EU) 2024/1689 (AI-verordening), EUR-Lex, artikelen 4, 5, 26 en 50 en bijlage III.
- Verordening (EU) 2026/1744 (AI Omnibus), EUR-Lex, in werking sinds 27 juli 2026.
- CBS, Bedrijven gebruiken AI vaakst voor marketing of verkoop, 12 december 2025. Voorlopige cijfers over 2025.
Melih Durmaz
Oprichter van BesluitPartners
Melih werkte als procesoperator in de petrochemie en in operations in de energiesector. Nu bouwt en beheert hij software die past bij hoe het werk echt loopt, voor organisaties van 5 tot 500 mensen.
Meer over Melih en BesluitPartners